Azerbaycan'da Kırım Tatarı Yazar Cengiz Dağcı ile İlgili İlk Doktora Çalışması

Cengiz Dağcı hakkında Azerbaycan'da gerçekleştirilen ilk tez çalışması şu anda Azerbaycan Devlet Pedagoji Üniversitesi'nde "Türk Araştırmaları" bilimsel araştırma merkezinde araştırma görevlisi olan Ayten Abbasova tarafından gerçekleştirdi.

Türk halkları edebiyatının değerli simaları ilgili 10 yıla yakın bir zamandır araştırmalar yürüten Abbasova, Cengiz Dağcı ile ilgili doktora tezini Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Doğu Bilimleri Ensititüsü'nde yaptı. "Cengiz Dağcı yaradıcılığında tarixi-siyasi proseslərin təcəssümü" (Cengiz Dağcı'nın Yaratıcılığında Tarih-Siyasi Nesirlerin Belirmesi) adlı tez çalışması 24 Şubat 2016'da Abbasova'nın savunmasıyla birlikte tamamlandı.

Cengiz Dağcı'nın eserlerinin Sovyetler döneminde Azerbaycan'da belirli sebeplerden ötürü hiç bilinme imkanı olmadığını belirten Abbasova, çalışmasıyla ilgili olarak: "Bu araştırmam yazarın ülkemizde hakkında yazılan ilk araştırma oldu ve sunumlarımı yaptığım oturumlarda büyük ilgiye sebep oldu. Böyle bir yazarı bugüne kadar (Azerbaycan'da) tanımayan edebiyatseverler onun eserlerini bilmedikleri için çok üzüldüklerini söylediler. İnşallah gelecekte yazarın eserlerini ülkemizde tanıtmak için elimden geleni yapmak isterim." açıklamasında bulundu.

Kırım Tatarlarının Abidevi Yazarı Cengiz Dağcı

Cengiz Dağcı Kırım ve Kırım Tatarları için her zaman önemli kültürel bir fenomen olarak değerlendiriliyor.

‘Yoldaşlar’, ‘ Anneme mektuplar’, ‘Onlar da insandı’, ‘ Badem Dalına Asılı Bebekler’, ‘ Yurdunu Kaybeden Adam’, 'Korkunç Yıllar" adlı eserleriyle Türk edebiyatının gelişmesine katkı sağlayan Dağcı, adeta "Kırım'ın hafızası" olarak Kırım Türklerinin dramını gelecek kuşaklara aktarmış, kendi halkını dünyaya tanıtmak için eserlerini Türkçe kaleme almıştı. Yazdıkları belgesellere (Gamalı Haç ile Kızıl Yıldız Arasında Türkler, 2005), çeşitli film (Kırımlı, 2014) ve dizi uyarlamalarına (Yurdumda Ölmek İstiyorum-'Onlar da insandı' uyarlaması-1993) konu olmuştur.

Bilindiği gibi 9 Mart 1920 tarihinde Kırım’ın Yalta şehrinin Gurzuf köyünde doğan Dağcı'nın ailesi, doğumundan kısa bir süre sonra, ailesi yine Gurzuf’a yakın sayılabilecek Kızıltaş kasabasına taşındı. Dağcı ilköğretim ve ortaöğretimini köyünde ve Akmescit'te  tamamladı, sonra Kırım Enstitüsü’nün tarih fakültesini kazandı, ancak ikinci sınıfında iken İkinci Dünya Savaşı çıktı ve 1940 yılında askere alındı. 1941’de Ukrayna cephesinde Almanlara esir düştü. Almanların yenilmesi üzerine esir kampından kurtularak 1946 yılında müttefik devletler safına İngiltere,  Londra’ya sığındı ve ölümüne dek orada yaşadı. 

22 Eylül'de vefat eden Cengiz Dağcı'nın cenazesi önce 30 Eylül cuma günü İstanbul'a, daha sonra da Türkiye'nin girişimleriyle 2 Ekim'de Kırım'a getirildi. Dağcı'nın 3 Ekim'de düzenlenen cenaze törenine Türkiye'den dönemin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile yine dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay'ın da aralarında bulunduğu 200 kişilik bir heyet katıldı. Heyet BBP Genel Başkanı Mustafa Destici, eski bakanlar Hasan Celal Güzel ve Mehmet Sağlam, TİKA Başkanı Serdar Çam, eski BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu'nun eşi Gülefer Yazıcıoğlu ve Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın da aralarında yer aldığı milletvekilleri ile birlikte çeşitli üniversitelerin rektörleri,yazarlar ve Kırım'dan göç etmiş bazı önemli kişilerden oluşuyordu. Kırım Tatarlarının milli lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, cenaze esnasında gerçekleştirdiği konuşmasında Türkiye'nin çabaları için teşekkür etti.

Cenaze namazı, Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin başkenti Akmescit'teki (Simferopol) Kebir Camii'nde öğle vakti Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez tarafından kıldırıldı. Daha sonra Dağcı'nın naaşı Akmescid'e 100 kilometre uzaklıktaki Yalta bölgesine bağlı Kızıltaş (Krasnokamenka) köyünde, atalarının mezarlarının yanında toprağa verildi.

QHA

Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.