20 Ocak Bakü Katliamı’nın Üzerinden 27 Yıl Geçiyor!

Sovyet askerleri, 1990 yılının 19 Ocak'ını 20 Ocak'a bağlayan gece, Azerbaycan'ın başkenti Bakü’ye girdi ve ardında büyük bir katliam bıraktı. 150'ye yakın Azerbaycan Türk’ü hayatını kaybetti. Bu tarih, Azerbaycan tarihine "Kara Yanvar" yani "Kara Ocak" olarak girdi, bağımsızlığın simgelerinden biri oldu. Azerbaycan'da halk her yıl 20 Ocak'ta, 'Kara Yanvar'da hayatını kaybedenleri anıyor.

Sovyetler Birliği 1989'da dağılma sürecine girdi. Azerbaycan'da "Kara Yanvar"a giden yol da o günlerde döşenmeye başladı.

Sovyetler Birliği'nin her yanında yükselen bağımsızlık seslerinin arasında Ermenistan’ın Azerbaycan'ın topraklarına yönelik talepleri artıyordu. 9 Ocak 1990'da, Dağlık Karabağ bölgesindeki Ermeniler, Ermenistan'a bağlanma kararı aldı. Karabağ'da yaşayan Azerbaycan Türkleri de bölgeden göçe zorlandı.

Bu karar Azerbaycan'da tepkiyle karşılandı. Ama Sovyetler Birliği yönetimi sessizdi. Azerbaycan Türkleri, Bakü'nün Azadlık Meydanı'na akın etti. Uzun süreli mitingler başladı. Şehirde yaşayan Ermenilerle Azeriler arasında da çatışmalar oldu.

Bakü’de Azadlık Meydanı'nda mitingler sürerken, 19 Ocak'ı 20 Ocak'a bağlayan gece Sovyet tankları 26 bin askerle birlikte şehre girdi. Telefon hatları ve televizyon yayınları, yani kentin dünyayla iletişimi kesildi. Bu, yaşanacakların habercisiydi.

Üç günün sonunda Kızılordu geride bir katliam bıraktı. Azerbaycan resmi rakamlarına göre, Bakü'de hayatını kaybedenlerin sayısı 132'ydi. Gence, Lenkeran ve diğer bölgelerde de 15 kişi öldürüldü. 612 kişi yaralandı, 841 kişi de hapse atıldı.

Bağımsızlık Talepleri Arttı

Moskova, Bakü'de, Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını isteyen tüm cumhuriyetlere bir gözdağı vermek istemişti. Ama bu, ters tepti. Cenaze törenleri de Sovyetler Birliği karşıtı gösterilere dönüştü. Bağımsızlık talepleri arttı.

Rus askerleri çekildikten sonra Azerbaycan, 1991'de zaten dağılma sürecinde olan Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazandı.

Daha sonra yayınlanan uluslararası raporlarda da, Ocak 1990'da Sovyet ordusunun orantısız güç kullandığı teyit edildi. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün raporunda, yapılan operasyonun "Azerbaycan Türklerini toplu olarak cezalandırmak olduğu" belirtildi.

Gorbaçov da sonraki yıllarda, 20 Ocak olaylarıyla ilgili kararının, hayatının en yanlış kararlarından biri olduğunu söyledi.

Hayatını Kaybedenler Anılıyor

Azerbaycan'ın bağımsızlığının önemli dönüm noktalarından biri olan 'Kara Yanvar'da hayatını kaybedenler, her yıl 20 Ocak'ta düzenlenen törenlerle anılıyor. Bakü’deki şehitliği ziyaret eden Azeriler, Ebedi Ateş Anıtı'na çiçekler bırakılıyor.

 

Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.